Бенгал мацІ, Бенгали, жиндирго Бангла абураб эндонимги бугеб (বাংলা [ˈbaŋla]), ккола Гьинд-Арияб мацІлъун, жинда тІоцебесеб иргаялда жаниб Жанубияб Азиялда, хасго Гьиндустаналъул субконтиненталъул бакъбаккул рахъалда ругел бенгалиял кІалъалеб миллияб мацІлъун буго Бангладешалъе ва Гьиндустаналъул штат БакътІерхьул Бенгалалъе. Бенгал мацІалда кІалъелзул гІурагІан къадар буго Трипуралда ва Ассамалъул Барак Расалъиялда. Гьеб ккола Бангладешалда расмияб ва бищун тІибитІараб мацІ ва Гьиндустаналъул 22 мацІалдса Гьинд мацІалда хадуб кІиабилеб бищун тІибитІараб. Жиб рахьдал мацІлъун гІага-шагарго 228 миллион чиясе ва кІиабилеб мацІлъун жеги 37 миллион чиясе кколеб букІиналъ,[1][6] Бенгал мацІ буго щуабилеб бищун тІибитІараб рахьдал мацІлъун ва киналниги жинда кІалъалезул къадралъул рахъалъ бищун тІиритІарал мацІазул анкьабилеблъун.[7][8]

Бенгал мацІ
বাংলা
Бангла
বাংলা.svg
Абулеб къагІида ˈbaŋla
Территория Бангладеш ва Гьиндустан
Регион Бенгал
МацІалда кІалъалел Бенгалиял
КІалъалезул къадар
230 миллион (2011–2017)[1][2]
2-б мацІ: 37 миллион чиясе[1]
Цересел формаби
Диалектал
Бенгали алипб
Бенгали Брайль
Бенгали кверзул форма[3]
Расмияб статус
Расмияблъун бугеб бакІ
 Бангладеш
 Гьиндустан (in Бакъбаккул Бегалалда, Трипуралда, Ассамазул Барак Расалъиялда, Джархандалда[4])
Рекъезабулеб гІуцІи Бенгал мацІалъул академия (Бангладешалда)
Пасчимбанга Бангла Академия (Гьиндустаналда)
МацІалъул кодал
ISO 639-1 bn
ISO 639-2 ben
ISO 639-3 ben
Глоттолог beng1280[5]
Bengalispeaking region.png
Бенгал мацІалда кІалъалел Бангладешалда ва Гьиндустаналда
Гьаб макъалаялда руго ХФА-лъул ишараби. Визуализациялъе къварегІараб кумек[en] гьечІони, Юникодалъул ишарабазул бакІазда рихьизаризе бегьула гьикъул ишараби, ункъбокІонал яги цогидал ишараби[en]. ХФА-лъул ишарабазул байбихьул малъа-хъваязухъ балагье Справка:ХФА[en].
Бенгал мацІалда ругел суратазулаб биценалъул сериял.

Бангладешалъул расмияб ва де факто миллияб мацІ буго гьанжесеб стандартияб бенгали.[9][10][11] Гьеб ккола миллаталъул лингва франкалъун, бенгалиязул 98% тІоцебесеб мацІалда гІадин эркенго кІалъала гьеб мацІалда.[12][13] Гьиндустаналда бенгали мацІ расмияблъун буго БакътІерхьул Бенгалиялда, Трипуралда ва Ассам штаталъул икълим Барак Расалъиялда. Гьеб буго Бенгал бугъазалда ругел Андаман ва Никобар ЧІинкІиллъабазда бищун тІибитІараб мацІ, [14] ва гьелда кІалъалезул гІурагІн къадар буго цогидал штатаздаги, гьездаго гъорлъ Дели, Чгьатисгарх ва Джархканд.[15] Бенгал мацІалда кІалъала гІезегІан къадар бугеб бенгали диаспора (Бангладешалъул диаспора ва Гьиндустаналъул бенгалиял): Пакистаналда, Цолъараб Пачалъиялда, Цолъарал Штатазда ва ГІагараб Машрикъалда.[16]

Бенгал мацІ цебетІолеб букІана 1300-гІан соналъ. Бенгал адабият, жиндирго адабияталъулаб азарсонил тарихгун, гІатІиго цебетІолеб букІана Бенгал ЦІилъиялъул заманалдаса, ва гьеб буго Азиялда бугеб бищун хьолбохъ битІараб ва батІи-батІияб адабияталъулаб гІадатлъилъун. 1948-лелдаса 1956-лелде букІараб Бенгал мацІалъулаб багъа-бачариялъ, жиндица Бенгал мацІ Пакистаналъул расмияб мацІлъун гьаби тІалаб гьабулеб букІараб, квер бакъана Бакъабаккул Бенгалалда бенгалиязул миллатчилъи цебетІеялъе, гьеб сабаблъун 1971 соналъ лъугьана Бангладеш пачалихъ. Бенгал мацІ ккола бенгал идентилъиялъул квинтэссенциялъу, ва гьелъ цолъизабула маданияб рахъалъи батІалъи бугеб икълим.

ТарихХисизабизе

Бенгалалъул некІсиял мацІалХисизабизе

ЦебесебХисизабизе

Гьоркьохъел гІасрабиХисизабизе

ГьанжесебХисизабизе

Географияб ареалХисизабизе

Расмияб статусХисизабизе

ДиалекталХисизабизе

КІалъаялъул ва адабияталъулал батІалъабиХисизабизе

Хъвай-хъвагІиялъул системаХисизабизе

Орфографияб гъварилъиХисизабизе

ХІалтІизбиХисизабизе

ЛатинлъизабиХисизабизе

ФонологияХисизабизе

КьабизабиХисизабизе

Рагьукъазул кластерХисизабизе

МорфологияХисизабизе

ЦІаралХисизабизе

ФигІлабиХисизабизе

СинтаксисХисизабизе

РагІабазул тартибХисизабизе

ЛексикаХисизабизе

Бенгал мацІалъе Сводешил сияхІХисизабизе

Мисалалъе тексталХисизабизе

See alsoХисизабизе

ХІужжабиХисизабизе

  1. 1,0 1,1 1,2 Бенгал мацӀ at Ethnologue (22nd ed., 2019)
  2. Scheduled Languages in descending order of speaker's strength - 2011. Registrar General and Census Commissioner of India.
  3. Bangla Sign Language Dictionary. Проверено 12 сентябрь 2018.
  4. Jharkhand gives second language status to Magahi, Angika, Bhojpuri and Maithili, The Avenue Mail (21 March 2018).
  5. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Bengali". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  6. Hays, Jeffrey BENGALIS – Facts and Details.
  7. The World Factbook  (инг.). Central Intelligence Agency.
  8. Summary by language size  (инг.) (3 October 2018).
  9. "Bangla Bhasha Procholon Ain, 1987" বাংলা ভাষা প্রচলন আইন, ১৯৮৭ [Bengali Language Implementation Act, 1987] (PDF). Bangladesh Code বাংলাদেশ কোড (in Bengali). 27 (Online ed.). Dhaka: Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs, Bangladesh. Retrieved 23 May 2019.
  10. Bangla Language – Banglapedia. Проверено 12 сентябрь 2018.
  11. "Article 3. The state language". The Constitution of the People's Republic of Bangladesh. bdlaws.minlaw.gov.bd. Ministry of Law, The People's Republic of Bangladesh. Retrieved 23 May 2019.
  12. National Languages Of Bangladesh (11 June 2017). Проверено 12 сентябрь 2018.
  13. 5 Surprising Reasons the Bengali Language Is Important (17 August 2017).
  14. 50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India (July 2012 to June 2013) (16 July 2014).
  15. 50th REPORT OF THE COMMISSIONER FOR LINGUISTIC MINORITIES IN INDIA. Ministry of Minority Affairs. Архивировано из первоисточника 8 июль 2016. Проверено 23 май 2019.
  16. Bengali Language. Проверено 12 сентябрь 2018.


РегІелалХисизабизе

ТІадеги цІалиялъеХисизабизе

  • Thompson, Hanne-Ruth (2012). Bengali. Volume 18 of London Oriental and African Language Library. John Benjamins Publishing. ISBN 90-272-7313-8.
  • Dasgupta, Probal (2003). Bangla. In George Cardona and Dhanesh Jain, (eds) The Indo-Aryan languages. London/New York: Routledge, 351–390.

КъватІисел линкалХисизабизе

Халип:Wikiquote Халип:Sisterlinks

Халип:Languages of Bangladesh Халип:Languages of India Халип:Eastern Indo-Aryan languages