КӀиабилеб дунялалъулаб рагъ

КӀиабилеб дунялалъулаб рагъ (1 сентябр 1939 — 2 сентябр 1945[2]) — кӀиго кӀудияб рагъулгун-сиясияб коалициялда гьорьоб ккараб рагъ, жиб хадуб инсанияталъул тарихалда бищун кӀудияб рагъул конфликтлъун лугӀараб.

КӀиабилеб дунялалъулаб рагъ
WW2 collage.jpg
КвегӀаб хӀуби (тӀасан гъоркье): Гитлер Эйфелил сиялъул фоналда, июн 1940 с.; Макс Альпертил сурат «Комбат» — советияв офицерас солдатал гьужумалде ахӀулаго, июл 1942 с.; американияб 1-себ лъелаб дивизия «Омаха» пляжалда гӀодор рахъин, 6 июн 1944 сон; советияб байрахъ рейхстагалъул тӀохда лъолаго, май 1945 сон. Кваранаб хӀуби (тӀасан гъоркье): гъанкъун унеб американияб линкор «Аризона» Перл-Харборалда гьужумалъул гӀилаялде, 7 декабр 1941 сон; немцазул танк «Тигр» шималияб Франциялде, март 1944 сон; Иводзимаялда байрахъ лъей 23 феврал 1945 сон; Нагасакиялда тӀад ядернияб гӀурдахӀан, 9 август 1945 сон.
Къо-моцІ1 сентябр 19392 сентябр 1945[1]
БакІ
ХІасил

Антигитлерияб коалициялъул бергьенлъи; Япониялъул, Германиялъул ва гьезул союзниказул капитуляция,
Союзникабазул аскараз Германиялъул оккупация гьаби
ЦМГӀ гӀуцӀи
Фашизмалъул ва нацизмалъул идиология гьукъи ва каки
Кӏудабиританиялъул ва Франциялъул асар дунялалъул сиясаталда дагьлъи
СССР ва АЦШ сверхдержавабилъун лъугӀи
Дуниял кӀиго къокъаялда бикьи, Квачаб рагъ байбихьи
Бакъбаккул ва Марказияб Европаялда просоветияб хӀукуматал рачӀи

Деколонизациялъул процесс байбихьи
Къеркьеялъул рахъал

Аслиял гӀахьалал

Командирзаби ва церехъаби
  • СССР Иосиф Сталин
  • Китаялъул республика (1912—1949) Чан Кайши
  • Франция Альбер Лебрен
  • КІудабритІания Невилл ЧемберленУинстон ЧерчилльКлемент Эттли
  • Шаблон {{флаг}} не знает варианта эркенаб. Франция Шарль де Голль
  • Америкаялъул Цолъарал Штатал Франклин Рузвельт  Гарри Трумэн
  • Нацистияб ГерманияFlag of Germany (1935–1945).svg Нацистияб Германия Адольф Гитлер  
  • ИталияИталия Бенито Муссолини  
  • Япониялъул империя Хирохито
  • Къурбанал ва камиял
    гӀ-ш. 16 млн рагъулав,
    30 млн гӀадиязул
    гӀ-ш. 9 млн рагъулав,
    8 млн гӀадиязул
    55—70 млн кӀиябго рахъалдаса хварал

    Доб мехалъ дунялалда букӀараб 74 пачалихъалдаса гьелда гӀахьаллъана 62 пачалихъ (Дунялалъул халкъалъул 80 %[3]).

    ЦӀаралХисизабизе

    ЦебетарихХисизабизе

    ГӀилабиХисизабизе

    БагьанабиХисизабизе

    Рагъул инХисизабизе

    ХӀасилалХисизабизе

    ТехнологияХисизабизе

    Рагъулал такъсиралХисизабизе

    Солдатияб хӀалбихьиХисизабизе

    Рагъалъул рахъкквейХисизабизе

    Рагъалде дандечӀейХисизабизе

    Рагъулаб хъулухъалде ахӀиХисизабизе

    ДипломатияХисизабизе

    Ирс ва ракӀалде щвейХисизабизе

    Ралагье гьедингоХисизабизе


    БаянкьелалХисизабизе

    МугъчӀваялХисизабизе

    1. Вторая мировая война: 1939—45 // Большая российская энциклопедия: электронная версия.
    2. История второй мировой войны: 1939—1945. — М.: Воениздат, 1982. — С. 465. — § 2 сентября — Подписание акта о безоговорочной капитуляции милитаристской Японии. Окончание второй мировой войны.
    3. [ Вторая мировая война 1939—1945] — макъала босана КIудияб советияб энциклопедиялдаса

    БиблиографияХисизабизе

    ИццалХисизабизе

    КъватӀисел регӀелалХисизабизе