ЛъарагӀ мацӀ (жедецаго абула къумукъ тил) — ЛъарагӀазул мацӀ. ТӀибитӀун буго Дагъистаналде, Буртиялъул шималалда ва Шималияб Осетиялъул Моздок мухъалдаги. Турк мацӀазул кыпчак группаялде (гьездасан ккола карачаевгун-балкар, ногъай ва цогидал мацӀал) гъорлъ уна. Гьеб мацӀалде кӀалъалел чагӀазул къадар бахуна 450—500 азар чиясда (балагье. ЛъарагIал).

къумукъ тил
Россия,
Дагъистан, Чачанистан, Гьиристан
Евразиялъул мацІал

Алтаялъул мацІал (дагІбаяб)

Тюрк гъоркьгІаркьел
Кыпчак къокъа
ГъалатӀ Lua: expandTemplate: template "Ш:Красная ссылка с рыбой" does not exist.
кум 349
kum
kum
ЛъарагӀ мацӀ

ЛъарагӀ мацӀ «литературиял мацӀаллъун» рикӀкӀунел Дагъистаналъул анлъго мацӀаздасан ккола. Гьединго лъарагӀ мацӀалда басмаялда кьабула «Ёлдаш» газета.

Хъвай-хъвагӀайХисизабизе

1928 соналда швезегӀан лъарагӀаз гӀажам хъвай хӀалтӀизабулеб букӀан. Гьелдаса хадуб 1938 соналда швезегӀан гьез хӀалтӀиизабулаан латин графика, гьанже — кириллица.

Гьанжесеб лъарагӀ алипба: А а, Б б, В в, Г г, Гъ гъ, Гь гь, Д д, Е е, Ё ё, Ж ж, З з, И и, Й й, К к, Къ къ, Л л, М м, Н н, Нг нг, О о, Оь оь, П п, Р р, С с, Т т, У у, Уь уь, Ф ф, Х х, Ц ц, Ч ч, Ш ш, Щ щ, Ъ ъ, Ы ы, Ь ь, Э э, Ю ю, Я я.

А а а П п пe
Б б бe Р р эр
В в вe С с эс
Г г гe Т т тe
Гъ гъ гъa У у у
Гь гь гьe Уь уь уь
Д д дe Ф ф эф
Е е e Х х хa
Ё ё ё Ц ц цe
Ж ж жe Ч ч чe
З з зe Ш ш шa
И и и Щ щ щa
Й й къысгъа и Ъ ъ къатты белги
К к кe Ы ы ы
Къ къ къa Ь ь йымышакъ белги
Л л эл Э э э
М м эм Ю ю ю
Н н эн Я я я
Нг нг энг
О о o
Оь оь оь

Диалектазул классификацияХисизабизе

ЛъарагӀ мацӀалда руго хадур рехсарал диалектал:

  • буйнакскилаб,
  • хасавюрталъулаб,
  • кайтагъияб,
  • мугӀрулаб (подгорнияб),
  • терскияб.

ТӀахьалХисизабизе

ЛинкалХисизабизе


  Гьаб макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо.
Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.