Адабият ялъуни литература гӀатӀидаб магӀнаялда — хъварал хӀалтӀабазул мажмугӀ, гьединго гьеб хӀалтӀизабула дагьабги хасаб магӀнаялда гьунарлъиялъул форма хӀисабалда ругел асаразе, хасго прозаикияб гьунарияб адабияталъе, драмаялъе ва поэзиялъе[1]. Ахирисел гӀасрабазда гьеб термин гӀатӀид гьабуна гъорлъе жиндир гӀемерисеб хъван бугеб кӀалзул адабиятги бачун[2]. Адабият ккола лъай ва рекӀелгъей хъваялъул, цӀуниялъул ва цоцахъе кьеялъул къагӀида.

Гьунарлъиялъул форма хӀисабалда, адабияталъ гъорлъе рачине бегьула гьединго гьунарияб-гуреб (гӀалмияб) адабияталъул батӀи-батӀиял жанрал — автобиография, къохъваял, мемуарал, рисалатал, эссеял. ГӀатӀидат баянкьеялда рекъон, адабияталъ гъорлъе рачуна гьунариял-гурел тӀахьал, макъалаби ва цогидаб хасаб темаялдаги хурхараб басмаялде бахъараб информация[3][4].

Адабият абураб термин буго гӀараб мацӀалъул адаб (гӀар. أدب‎‎) абураб рагӀудаса бачӀараб. Литература абураб термин буго латин мацӀалъул iteratura/litteratura "малъи", "хъвай", "грамматика" абураб ва бачӀиналъулъ магӀна "хӀарпаздалъул хъварал формаби" бугеб рагӀудаса (лат. litera/littera "хӀарп")[5]. Гьеб гуребги, термин хӀалтӀизабун букӀуна кӀалзул ва кочӀол текстазеги[6][7]. Басмаялъул технологиял церетӀеялъ рес кьун буго адабият ва хъварал хӀалтиӀаби, гьединго электроникияб адабиятги, кӀванагӀан цӀикӀкӀун тӀиритӀиялъе

Адабияталъе классифкация гьабула гьеб поэзия, проза ва драма ккеялда бан, гьединго асаразе категоризация гьабула гьел хасал тарихиял периодазда рекъон лъеяздалъун, эстетикиял хаслъиязда яги жанразда рекъонги.

БаянкьейХисизабизе

ТарихХисизабизе

КІалзул адабиятХисизабизе

ПасихІлъиялъул гьунарХисизабизе

ХъвайХисизабизе

Цебесеб хъвавул адабиятХисизабизе

Басмалъиялъул пишаХисизабизе

Университеталъулаб дисциплинаХисизабизе

Руччаби ва адабиятХисизабизе

Лъималазул адабиятХисизабизе

ЭстетикаХисизабизе

Адабияталъул теорияХисизабизе

Гьунарияб адабиятХисизабизе

Гьунарияб адабияталъул кІварХисизабизе

Диниял текстаз асаринХисизабизе

Адабияталъул формабиХисизабизе

Гьунарияб адабиятХисизабизе

ПоэзияХисизабизе

ПрозаХисизабизе

РоманХисизабизе
ХабарХисизабизе
КъисаХисизабизе

ДрамаХисизабизе

ЭпосХисизабизе

ЭссеХисизабизе

Документалияб прозаХисизабизе

Мемуарияб адабиятХисизабизе

ГІелмияб ва гІелмиябгин популярияб адабиятХисизабизе

Баян-адабиятХисизабизе

Лъайкьеяб адабиятХисизабизе

Графикияб романХисизабизе

Электроникияб адабиятХисизабизе

КъанунХисизабизе

Къанун ва адабиятХисизабизе

Авторасул хІукъукъалХисизабизе

ЦензураХисизабизе

ШапакъаталХисизабизе

Балагье гьедингоХисизабизе

ХІужжабиХисизабизе

  1. Literature: definition. Oxford Learner's Dictionaries.
  2. Oral literature. Encyclopaedia Britannica.; see also Homer.
  3. "Literature" in the Encyclopaedia Britannica, online
  4. OED
  5. literature (n.). Online Etymology Dictionary.
  6. Meyer, Jim (1997). «What is Literature? A Definition Based on Prototypes». Work Papers of the Summer Institute of Linguistics, University of North Dakota Session 41 (1).Халип:Dead link
  7. Finnegan, Ruth (1974). «How Oral Is Oral Literature?». Bulletin of the School of Oriental and African Studies 37 (1): 52–64. DOI:10.1017/s0041977x00094842. Халип:Subscription required

РегІелалХисизабизе

БиблиографияХисизабизе

КъватІисел регІелалХисизабизе